आम्ही कोण?

धूळभरल्या अक्षरांची पापणी उघडली जाते असह्य पोरकेपणाने... आणि सरकत जातो डोळाभर रस्त्यावरून तुझ्या आठवणींचा बेहद्द लमाण तांडा. मी तुला रूतेनच निमुळत्या पायांच्या फिक्या चंद्ररंगी जोडव्यातून, मी तुझ्यात विखरेनच अंगोपांगी आरश्यातून स्पर्शाळत्या प्रतिबिंबातून. तू फक्त कविता हो माझ्या अक्षरांपलिकडची दुःखाचा लमाणी बाज पांघरून.

Bruised and tired, Wounded and mired, I have returned to you, O great Motherland, beloved and revered. Under your wings, let me heal Nuggets of life, let me steal Let my eyes savour, Your soothing sights, Let your cool breezes propel, My deflated spirit's flights. Let me embrace my rocks and trees, Let me drink my rivers and seas, Let me hear my kith and kin, Let me live the fest and din. O great wheel of time, For a while, rest, Let me recuperate, In my beloved Mother's nest. Far and wide, I shall fly from this perch, But beloved Mother, You are and to you belong, All the ends of my search. Nikhil.

तो दबून जातो कचेरीतल्या बेदम फायलींखाली... ती पोपडे उडालेल्या भिंतीवरून खरखरीतपणे फिरवत राहते खडबडीत झालेल्या हातांवरच्या रेषाच रेषा... तो खातो बॉसच्या शिव्याच शिव्या सवयीप्रमाणे आणि हसतो निर्लज्जासारखा वैतागत तोंडावर पट्टी बांधून... ती चढते उतरते चोवीस पाय-या पुन्हापुन्हा पाठीत सणक भरेस्तोवर कॉर्पोरेशनच्या गढूळ पाण्यासाठी झुंबडगर्दीत नळावरच्या आयाबहिणींशी पंगा घेत घेत.. तो उघडतो थंडगार झालेला डबा घरघरत्या मळकट फॅनखाली भरदुपारी गिळतो दोन थंडच थंड घास, मिसेस शर्माच्या वेणीतल्या फुलामागे दिसणा-या खिडकीच्या कळकटलेल्या काचफुटक्या भागातून मॅकडोनल्डच्या पोस्टरकडे पाहत पाहत.. ती मनातल्या मनात उतरवून घेते खरखरणा-या टिव्हीवरची भन्नाट रेसिपी आणि वाण्याच्या दुकानात जाऊन काहीच न घेता परत फिरते महागाईने मुस्काडात मारल्यागत... तो बिचकत बिचकत पोहोचतो घरी गर्दीतल्या एखाद्या अतिक्षुद्र जंतूसारखा ती उघडते पोखरलेलं दार आणि उसवते फाटलेल्या ओठांवरचं रोजचंच हसू तो काहीही न बोलता पडून् राहतो शांतच शांत , कोणत्याही क्षणी डोक्यावर पडू शकणा-या झिंगलेल्या फॅन खाली आणि हरवून जा...

During the last few days of the Ganesh festival celebrations in Miraj, a town in western Maharashtra, festering tensions gave way to arson and rioting. These riots spread like wild fire throughout western Maharashtra. Cities like Sangli,Kolhapur,Satara,Solapur,Ichalkaranji and adjoining rural areas got engulfed in communal violence. Curfew has been imposed in many areas and the situation is still very tense. One might wonder as to what might be the reason behind this seemingly sudden eruption of violence in a generally peaceful region. A welcome arch depicting the slaying of Afzalkhan by Chattrapati Shivaji Maharaj was erected by a local Ganesh Mandal. Afzalkhan was a general in the Adilshahi court of Bijapur who had invaded Swarajya with the motive of assassinating Chattrapati Shivaji Maharaj. Permission was sought from the police and district adminitration for erecting the welcome arch, which was initially denied, but was granted afterwards. This initial denial itself is inexplicab...

मिरज येथे गणपति उत्सवाच्या शेवटच्या काही दिवसात तणावाची स्थिति उत्पन्न होउन त्याचे रूपांतर दंगलीत झाले. त्याचे लोण पूर्ण पश्चिम महाराष्ट्रभर पसरले. सांगली, कोल्हापूर, इचलकरंजी, सातारा,सोलापूर इत्यादि शहरे आणि ग्रामीण भागामध्ये हिंसाचार आणि जाळपोळीच्या घटना घडल्या. अजुनही वातावरण पूर्णतः शांत झालेले नसून काही ठिकाणी संचारबंदी लागू आहे. या सर्व गोष्टींना कारण काय घडले? मिरज शहरामध्ये एका सार्वजनिक गणेश मंडळाने अफझलखान वधाची कमान उभारली. ती कमान उभी करण्यास आधी पोलिस व जिल्हा प्रशासनाने परवानगी नाकारली होती, परंतु नंतर ती परवानगी देण्यात आली. त्यानंतर, अनंत चतुर्दशीच्या आदल्या दिवशी मिरजेत मुस्लिम जमावाने निदर्शने केली. या गोष्टीला कारण ती कमान ठरली. त्या जमावाला उत्तर म्हणुन हिंदू जमाव एकत्रित झाला आणि दगडफेक सुरु झाली. पोलिसांनी लाठीमार सुरु केला. पळून जाता जाता त्या मुस्लिम जमावातिल काही माथेफिरूंनी एका गणेश मंडळाच्या गणेशमूर्तीवर दगडफेक करून मूर्तीची विटंबना केली. त्या नंतर भडकलेल्या दंगलीत अनेक गणेशमूर्तिंची तोडफोड आणि विटंबना करण्यात आली. या बातम्या वेगाने पसरल्या आणि त्याचे रूपा...

जसवतसिंगांची हकालपट्टी झालीच शेवटी. हे तसे तर फार आधीपासूनच ठरले होते. लोकसभा निवडणूकीतल्या मानहानीजनक पराभवानंतर बहुतांश भाजप नेत्यांचे डोके फिरल्यागतच झाले होते. जसवंतसिंगानीही त्याच न्यायाने वागत जराश्या वेगळ्या पद्धतीने त्यावर शिक्कामोर्तब केले इतकेच. तसे पाहिले तर लोकसभा निवडणूकांनंतर पक्षश्रेष्ठींना पत्रे पाठवून त्यांनी भाजपाच्या चिंतनशीलतेविषयी, पराभवाच्या जबाबदारीविषयी जेव्हा प्रश्ने उपस्थित केली तेव्हाच कमळावरचे भुंगे चिडले. हकालपट्टीच्या निर्णय म्हणजे सगळ्या भुंग्यांनी एका फरफटलेल्या दुस-या भुंग्याला चावा घेतला असेच म्हणावयास हवे! पुस्तकांच्या रूपाने प्रसिद्धी स्वतःकडे खेचून घेणे जसवंतसिंघांना काही नवीन नाही. ए कॉल टू हॉनरःइन सर्विस ऑफ इमर्जंट इंडिया ह्या पुस्तकातही त्यांनी वादग्रस्त विधाने खळबळ उडवून दिलीच होती. हातात सत्ता नसली म्हणजे लेखणी सुद्धा फरफटते हयाचेच हे द्योतक आहे. जिना आणि फाळणीचा चघळून चघळूनही न संपलेला प्रश्न पुन्हा उपस्थित करून जसवंतसिंघांनी नेमके काय साधले कुणास ठावूक? त्यांच्या ह्या असल्या आशाळभूत वर्तनावर ताशेरे ओढणे साहजिकच होते. पण एक बाब इथे लक्षात घ्य...

कोणी कुणाचा नातलग लागू नये, तरीही प्रापंचिक अपघातात फ्रॅक्चर झालेल्या खांद्यावरून जमेल तितक्यांच्या वजनदार तिरडयांना शेवटचे गावदर्शन करवून सुखरूप पोहोचवून यावे सरकारी स्मशानात. कोणी आपल्या एकटेपणाचा सबळ पुरावा मागीतलाच तर लिहून दाखवाव्यात त्याला अश्या कविता स्वत:च्या सहीनिशी झोकदार. किंवा वर्षातून एकदा एकटेच देहू,आळंदी,पंढरपूर ची करावी आत्मशोधार्थ वारी. तरीही त्यांतल्या त्यांत चार बळकट खांद्यांची सांधेदुखी जिद्दीने पोसावी - आपल्या एकांत-मढ्याचा भार बळजबरीने सोसणारी.